โทษ คดีฟอกเงิน การพนัน มีอะไรบ้าง และ ปปง. ยึดทรัพย์ได้แค่ไหน

โทษ คดีฟอกเงิน การพนัน หนักกว่าโทษตาม พ.ร.บ.การพนันอย่างเทียบกันไม่ติดครับ เพราะการ "จัดให้มีการเล่นการพนันโดยไม่ได้รับอนุญาต" โดยเฉพาะผ่านเว็บหรือแอป เป็นความผิดมูลฐานตามมาตรา 3 (9) ของพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542 เงินที่หมุนในเว็บจึงกลายเป็นทรัพย์สินที่เกี่ยวกับการกระทำความผิด ความผิดฐานฟอกเงินตามมาตรา 60 มีโทษจำคุก 1-10 ปี หรือปรับ 20,000-200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และสำนักงาน ปปง. ยังสั่งยึดหรืออายัดทรัพย์ชั่วคราวได้ไม่เกิน 90 วันตามมาตรา 48 หน้านี้สรุปว่าใครเสี่ยงบ้าง การยึดทรัพย์ทำงานอย่างไร และโทษ คดี ฟอกเงิน การพนัน ต่างจากโทษพนันธรรมดาตรงไหน (ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย สำหรับผู้มีอายุ 18 ปีขึ้นไป)

ทีมงาน we88thai.co เรียบเรียงเรื่องนี้จากตัวบท พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542 ที่เผยแพร่โดยสำนักงาน ปปง. คู่กับข่าวการบังคับใช้จากสื่อหลักและแหล่งทางการ เพื่อให้เป็นข้อมูลเท่านั้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย ถ้ามีคดีเฉพาะตัวหรือบัญชีถูกอายัดแล้ว ควรปรึกษาทนายความโดยตรง ภาพรวมกฎหมายพนันของไทยอ่านได้ที่หน้าพรบ การพนัน 2478 ฉบับสรุป

โทษ คดีฟอกเงิน การพนัน ต่างจากโทษพนันธรรมดาอย่างไร

หลายคนเข้าใจว่าเล่นพนันแล้วอย่างมากก็โดนปรับหลักพัน แต่นั่นคือโทษตาม พ.ร.บ.การพนัน พ.ศ. 2478 ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับคดีฟอกเงิน สองกฎหมายนี้เดินแยกกันและซ้อนกันได้ครับ

• คดีพนัน (พ.ร.บ.การพนัน 2478) มุ่งที่การเล่น การจัด และการชักชวน ผู้เข้าเล่นตามมาตรา 12 มีโทษจำคุกไม่เกิน 2-3 ปี หรือปรับหลักพันบาท เราอธิบายไว้ละเอียดที่โทษของผู้เล่นพนันออนไลน์ตามมาตรา 12
• คดีฟอกเงิน (พ.ร.บ.ฟอกเงิน 2542) มุ่งที่ "เส้นเงิน" คือการทำให้เงินที่ได้จากความผิดดูเหมือนเงินสะอาด โทษตามมาตรา 60 คือจำคุก 1-10 ปี หรือปรับ 20,000-200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และมาพร้อมการยึด/อายัดทรัพย์

พูดง่าย ๆ คือคนที่ปั้นเว็บพนันหรือคุมบัญชีรับเงิน ไม่ได้เสี่ยงแค่โทษพนันเบา ๆ แต่เสี่ยงคดีฟอกเงินที่โทษหนักกว่าหลายเท่า และยังเสี่ยงเสียทรัพย์ที่สะสมมาทั้งหมดด้วย

ความผิดมูลฐานคืออะไร ทำไมการพนันออนไลน์ถึงเข้าข่าย

ความผิดมูลฐาน (predicate offence) คือความผิดต้นทางที่กฎหมายฟอกเงินระบุไว้ว่า ถ้ามีเงินหรือทรัพย์สินงอกจากความผิดเหล่านี้ แล้วเอาไปโอน ซุกซ่อน หรือแปลงสภาพ จะถือเป็นการฟอกเงินทันที มาตรา 3 ของ พ.ร.บ.ฟอกเงิน 2542 ไล่ความผิดมูลฐานไว้หลายกลุ่ม (ราว 20 กว่าอนุมาตรา) เช่น ยาเสพติด ค้ามนุษย์ ฉ้อโกงประชาชน ทุจริตต่อหน้าที่ และการพนัน

อนุมาตราที่เกี่ยวกับเราคือ มาตรา 3 (9) ซึ่งกำหนดว่า "ความผิดเกี่ยวกับการพนันตามกฎหมายว่าด้วยการพนัน" จะเป็นความผิดมูลฐานเฉพาะกรณีผู้จัดให้มีการเล่นการพนันโดยไม่ได้รับอนุญาต ที่เข้าเงื่อนไขข้อใดข้อหนึ่ง คือ

1. มีวงเงินในการกระทำความผิดรวมกันตั้งแต่ 5 ล้านบาท ขึ้นไป หรือ
2. เป็นการจัดให้มีการเล่นการพนันทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์ เช่น เว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

จุดสำคัญที่คู่แข่งหลายเจ้าไม่ได้ย้ำคือ เงื่อนไขข้อ 2 ไม่มีเพดานเงิน แปลว่าเว็บพนันออนไลน์เข้าข่ายความผิดมูลฐานได้ทันทีเพราะเป็น "การจัดทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์" ไม่จำเป็นต้องรอให้ยอดถึง 5 ล้านบาทก่อน นี่คือเหตุผลที่คดีเว็บพนันแทบทุกคดีจึงมี ปปง. เข้ามายึดทรัพย์ควบคู่กับคดีพนัน ส่วนตัวผู้เล่นเอง ตัวบท ม.3 (9) พูดถึง "ผู้จัด" เป็นหลัก ไม่ได้ระบุผู้เล่นโดยตรง แต่เงินที่ไหลผ่านเว็บก็ยังถือเป็นทรัพย์สินที่เกี่ยวกับการกระทำความผิด

ฟอกเงินตามมาตรา 5 นิยามไว้อย่างไร

เมื่อมีความผิดมูลฐานแล้ว ขั้นต่อไปคือดูว่าใคร "ฟอก" เงินนั้น มาตรา 5 ของ พ.ร.บ.ฟอกเงิน 2542 นิยามการฟอกเงินไว้ 3 ลักษณะ คือ

1. โอน รับโอน หรือเปลี่ยนสภาพทรัพย์สินที่เกี่ยวกับการกระทำความผิด เพื่อซุกซ่อนหรือปกปิดแหล่งที่มา
2. กระทำการใด ๆ เพื่อปกปิดหรืออำพรางลักษณะที่แท้จริง การได้มา แหล่งที่ตั้ง หรือการโอนทรัพย์สินนั้น
3. ได้มา ครอบครอง หรือใช้ทรัพย์สิน โดยรู้ในขณะได้มาว่าเป็นทรัพย์สินที่เกี่ยวกับการกระทำความผิด

คำว่า "โดยรู้" ในข้อ 3 สำคัญมากครับ เพราะเป็นเส้นแบ่งระหว่างคนที่เผลอรับเงินโดยไม่รู้ กับคนที่รู้อยู่แล้วว่าเงินนั้นมาจากเว็บพนันแต่ยังยอมรับโอนหรือถือไว้แทน กลุ่มหลังนี่เองที่สุ่มเสี่ยงต่อข้อหาฟอกเงินมากที่สุด

โทษคดีฟอกเงินตามมาตรา 60 หนักแค่ไหน

มาตรา 60 ของ พ.ร.บ.ฟอกเงิน 2542 กำหนดโทษผู้กระทำความผิดฐานฟอกเงินไว้ที่ จำคุกตั้งแต่ 1 ปี ถึง 10 ปี หรือปรับตั้งแต่ 20,000 บาท ถึง 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และในทางปฏิบัติ การรับโอนเงินหลาย ๆ ครั้งอาจถูกนับเป็นหลายกรรมหลายกระทง ทำให้โทษรวมสูงขึ้นไปอีก มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่วางแนวว่าการรับโอนเงินแต่ละครั้งเป็นความผิดแยกกระทงกันได้ (เช่น คำพิพากษาฎีกาที่ 8351/2563)

เทียบกันให้เห็นภาพ: โทษพนันของผู้เล่นตามมาตรา 12 สูงสุดจำคุกราว 2-3 ปี ปรับหลักพัน แต่โทษฟอกเงินแตะเพดาน 10 ปีและปรับหลักแสน ยังไม่รวมการถูกยึดทรัพย์และประวัติอาชญากรรมติดตัว นี่คือเหตุผลที่คำว่า "คดีฟอกเงิน" น่ากลัวกว่าคำว่า "คดีพนัน" มาก

ปปง. ยึดและอายัดทรัพย์คดีพนันได้อย่างไร และนานแค่ไหน

หัวใจของกฎหมายฟอกเงินไม่ใช่แค่จับคน แต่คือ "ตัดเส้นเงิน" ด้วยการยึดและอายัดทรัพย์ อำนาจนี้อยู่ที่คณะกรรมการธุรกรรมและเลขาธิการ ปปง. ตามมาตรา 48 ซึ่งให้สั่งยึดหรืออายัดทรัพย์สินที่เกี่ยวกับการกระทำความผิดไว้ชั่วคราวได้ ไม่เกิน 90 วัน เมื่อมีเหตุอันควรเชื่อว่าอาจมีการโอน ยักย้าย หรือปกปิดทรัพย์สินนั้น

ขนาดของการบังคับใช้ไม่ได้เล็กเลยครับ ตัวอย่างหนึ่งคือการประชุมคณะกรรมการธุรกรรมเมื่อ 4 กันยายน 2566 ที่มีคำสั่งยึดและอายัดทรัพย์สินรวม 805 รายการ ใน 39 คดี มูลค่ากว่า 894 ล้านบาท ซึ่ง ปปง. ระบุว่าเป็นคดีที่รวมทั้งแก๊งคริปโตและพนันออนไลน์ โดยมีการพนันทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์เป็นความผิดมูลฐาน

ก่อนจะถึงขั้นอายัด 90 วัน ยังมีมาตรการระยะสั้นกว่านั้น เช่น ธนาคารระงับการทำธุรกรรมเองได้ไม่เกิน 7 วัน และคณะกรรมการธุรกรรมยับยั้งธุรกรรมได้ไม่เกิน 3-10 วันทำการ เราแยกลำดับเวลาและสิทธิของเจ้าของบัญชีไว้โดยละเอียดที่เล่นพนันออนไลน์ บัญชีถูกตรวจและอายัดได้อย่างไร หน้านี้จะโฟกัสที่ตัวคดีฟอกเงินและการยึดทรัพย์ถาวรแทน

ทรัพย์สินตกเป็นของแผ่นดิน: คดีแพ่งที่แยกจากคดีอาญา

เรื่องที่คนมักเข้าใจผิดคือคิดว่า "ถ้าศาลยังไม่ตัดสินว่าผิด ก็ยึดทรัพย์ไม่ได้" ความจริงตามกฎหมายฟอกเงินไทยมีสองเส้นทางที่เดินแยกกันครับ

1. คดีอาญาฐานฟอกเงิน เอาตัวผู้กระทำผิดมาลงโทษตามมาตรา 60 (จำคุก/ปรับ) ซึ่งต้องพิสูจน์จนสิ้นสงสัย
2. คดีแพ่งเพื่อให้ทรัพย์สินตกเป็นของแผ่นดิน ตามมาตรา 49 เลขาธิการ ปปง. ส่งเรื่องให้พนักงานอัยการยื่นคำร้องต่อศาลให้สั่งให้ทรัพย์สินที่เกี่ยวกับการกระทำความผิดตกเป็นของแผ่นดิน เส้นทางนี้พุ่งไปที่ "ตัวทรัพย์" ไม่ได้รอผลคดีอาญา

ในคดีแพ่งนี้ ภาระจะกลับด้าน คือผู้ที่อ้างว่าเป็นเจ้าของทรัพย์ต้องเข้ามายื่นคำร้องคัดค้านและแสดงหลักฐานว่าทรัพย์นั้นไม่ใช่ทรัพย์สินที่เกี่ยวกับการกระทำความผิด หรือได้มาโดยสุจริตและมีค่าตอบแทน ถ้าพิสูจน์ไม่ได้ ศาลสั่งให้ตกเป็นของแผ่นดินได้ ทั้งที่เจ้าของอาจยังไม่ถูกตัดสินว่าทำผิดอาญาเลยด้วยซ้ำ มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ให้ริบทรัพย์ในลักษณะนี้มาแล้ว (เช่น แนวคำพิพากษาฎีกาที่ 3849/2562) นี่คือเหตุผลที่เงินและทรัพย์ในวงจรเว็บพนันจึงเปราะบางเป็นพิเศษ

สำหรับผู้ที่ปั้นหรือดูแลเว็บพนัน ผลที่ตามมาจึงไม่ใช่แค่โทษจำคุก แต่คือบ้าน รถ ที่ดิน และเงินฝากที่อาจถูกยึดเข้าหลวง ส่วนคนที่โปรโมทหรือหาสมาชิกให้เว็บก็มีโทษของตัวเองเช่นกัน อ่านได้ที่โปรโมทเว็บพนัน โทษตามกฎหมายไทย

บัญชีม้า: ให้ยืมหรือขายบัญชีให้เว็บพนันเสี่ยงอะไร

เว็บพนันไม่ได้รับเงินเข้าชื่อตัวเองตรง ๆ แต่ใช้บัญชีม้า คือบัญชีของบุคคลอื่นที่ยอมให้ใช้รับโอนเงิน ใครที่คิดว่า "แค่ให้เพื่อนยืมบัญชี" หรือ "ขายบัญชีได้เงินง่าย ๆ" กำลังเดินเข้าสู่ความผิดที่โทษหนักครับ ตามพระราชกำหนดมาตรการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี พ.ศ. 2566

• มาตรา 9 ผู้เปิดบัญชีหรือยินยอมให้ผู้อื่นใช้บัญชีของตน โดยรู้หรือควรรู้ว่าจะนำไปใช้ทำผิด มีโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 300,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
• มาตรา 10 ผู้เป็นธุระจัดหา โฆษณา หรือชักชวนให้ซื้อ ขาย เช่า หรือให้ยืมบัญชี มีโทษจำคุก 2-5 ปี และปรับ 200,000-500,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

และถ้าเงินที่วิ่งผ่านบัญชีนั้นมาจากเว็บพนัน เจ้าของบัญชีก็เสี่ยงถูกตั้งข้อหาฟอกเงินตามมาตรา 5 (3) ซ้ำเข้าไปอีก เพราะเข้าข่าย "ได้มาหรือครอบครองทรัพย์โดยรู้" ว่าเกี่ยวกับความผิด เท่ากับโดนทั้ง พ.ร.ก. 2566 และ พ.ร.บ.ฟอกเงินพร้อมกัน

ฝั่งธนาคารก็เข้มขึ้นมาก ธนาคารแห่งประเทศไทยอธิบายว่าบัญชีต้องสงสัยถูกจัดกลุ่มเป็นม้าดำ ม้าเทาเข้ม ม้าเทาอ่อน และม้าน้ำตาลเข้ม และตั้งแต่ 1 สิงหาคม 2567 ทุกธนาคารใช้ข้อมูลกลางจากระบบ CFR จัดการบัญชีเสี่ยงข้ามธนาคารได้ ใครมีชื่อในรายชื่อเหล่านี้อาจถูกระงับช่องทางอิเล็กทรอนิกส์และถูกปฏิเสธการเปิดบัญชีใหม่ จนกว่าจะไปพิสูจน์ข้อเท็จจริงที่สาขา

ผู้เล่นทั่วไปเสี่ยงโดนคดีฟอกเงินไหม

เราขอพูดตรง ๆ แบบไม่ขู่และไม่กล่อมครับ จากตัวบทและข่าวที่เราตรวจสอบ ความผิดมูลฐานตามมาตรา 3 (9) มุ่งไปที่ "ผู้จัด" เว็บพนันเป็นหลัก และเราไม่พบแหล่งข้อมูลทางการที่บอกว่าผู้เล่นทั่วไปถูกดำเนินคดีฟอกเงินกันเป็นปกติ แต่ก็ไม่มีใครรับประกันได้ว่าจะไม่โดนเลย เพราะผลขึ้นกับข้อเท็จจริงรายคน เช่น

• บัญชีของเราถูกใช้รับโอนเงินแทนเว็บหรือแทนคนอื่นหรือไม่ (เข้าข่ายบัญชีม้า)
• เรารู้หรือไม่ว่าเงินที่รับมาเกี่ยวกับความผิด (เงื่อนไข "โดยรู้" ตามมาตรา 5)
• บัญชีของเราอยู่ในเส้นเงินของเครือข่ายที่ถูกสืบสวนพอดีหรือไม่

สิ่งที่อันตรายกว่าตัวข้อหาสำหรับผู้เล่นทั่วไป มักเป็นการที่เงินในบัญชีถูกอายัด เพราะบัญชีไปพัวพันกับเส้นเงินเว็บพนันหรือผู้เสียหายรายอื่น ไม่ว่าจะมีคดีฟอกเงินกับตัวเราหรือไม่ก็ตาม ทางที่ปลอดภัยที่สุดคืออย่าให้ใครยืมหรือใช้บัญชีของเรา และอย่ารับโอนเงินแทนคนที่เราไม่รู้จักแหล่งที่มา

ถ้าถูกเรียกหรือถูกอายัดทรัพย์ ควรทำอะไรและขอความช่วยเหลือที่ไหน

ถ้าได้รับหนังสือจาก ปปง. หรือบัญชีถูกอายัด อย่าเพิ่งตกใจจนทำพลาด ลองตั้งหลักตามนี้ครับ

1. อ่านเอกสารให้ชัดว่าออกตามกฎหมายและมาตราใด คำสั่งอายัดตามมาตรา 48 ของ พ.ร.บ.ฟอกเงิน กับการระงับของธนาคารตาม พ.ร.ก. 2566 เป็นคนละเรื่อง ขอเลขอ้างอิงและชื่อหน่วยงานผู้สั่งไว้เสมอ
2. เตรียมหลักฐานแหล่งที่มาของเงินที่สุจริต เช่น สลิปเงินเดือน หลักฐานการค้า เพื่อใช้สิทธิตามมาตรา 48 แสดงว่าทรัพย์นั้นไม่ใช่ทรัพย์สินที่เกี่ยวกับการกระทำความผิด
3. ปรึกษาทนายก่อนให้ถ้อยคำ โดยเฉพาะถ้าได้หนังสือเรียกจาก ปปง. หรือหมายเรียกจากพนักงานสอบสวน การให้การเท็จหรือทำเอกสารปลอมจะทำให้มีความผิดเพิ่ม
4. ติดต่อช่องทางทางการเท่านั้น สอบถามสำนักงาน ปปง. ได้ที่สายด่วน 1710 (เวลาราชการ 08.30-16.30 น.) หรืออีเมล mail@amlo.go.th และกรณีบัญชีถูกระงับจากเหตุหลอกลวงออนไลน์ โทรศูนย์ AOC 1441

และคำเตือนที่ขาดไม่ได้: อย่าจ่ายเงินให้ใครที่อ้างว่า "ปลดอายัดได้" หรืออ้างเป็นเจ้าหน้าที่ทางโทรศัพท์ เพราะการปลดต้องผ่านธนาคาร ปปง. พนักงานสอบสวน หรือสายด่วนที่เราโทรหาเอง การพยายามโอนเงินหนีการตรวจสอบยิ่งทำให้พฤติการณ์ดูเข้าข่ายฟอกเงินมากขึ้น

ถ้าต้นเหตุคือเราเองเริ่มเล่นหนักจนต้องยืมบัญชีคนอื่นหรือหาเงินมาเล่นแบบผิดวิธี นั่นเป็นสัญญาณที่ควรหยุด ลองอ่านวิธีตัดเส้นทางเงินเพื่อเลิกพนันออนไลน์ และถ้ากังวลจนกระทบการนอนหรือครอบครัว โทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ของกรมสุขภาพจิตได้ฟรีตลอด 24 ชั่วโมง

we88thai.co เป็นเว็บข้อมูลอิสระ ไม่ใช่ ปปง. ธนาคาร หรือทนายความ ข้อมูลในหน้านี้เป็นข้อมูลทั่วไปจากตัวบทและข่าวที่เราตรวจสอบเมื่อ 15 ตุลาคม 2569 ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับคดีของใคร หากมีคดีจริงควรปรึกษาทนายความ

คำถามที่พบบ่อย

แหล่งอ้างอิง

• พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542 (ฉบับรวมแก้ไข) - สำนักงาน ปปง.
• คดีฟอกเงินคืออะไร โทษและการอายัดทรัพย์สินตามกฎหมาย (มาตรา 60, พ.ร.ก.2566 ม.9/ม.10) - Legardy LawLink
• ปปง. ยึด-อายัดทรัพย์ 'แก๊งคริปโต-พนันออนไลน์' 805 รายการ 39 คดี 894 ล้านบาท ตามมาตรา 48 - Thai PBS (5 ก.ย. 2566)
• บุกรวบเครือข่ายพนันออนไลน์ MGM99 อ้างตัวบท ม.3(9) พ.ร.บ.ฟอกเงิน (5 ล้าน/สื่ออิเล็กทรอนิกส์) - ฐานเศรษฐกิจ
• ธนาคารแห่งประเทศไทย: คำถามที่พบบ่อยเรื่องบัญชีม้า ระบบ CFR และ พ.ร.ก.2566 ม.9/ม.10
• th.wikisource: พระราชกำหนดมาตรการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี พ.ศ. 2566 (ราชกิจจานุเบกษา)

อ่านต่อในหมวดนี้