พนันออนไลน์ มาตราไหนบ้างที่เอาผิดได้ ตาม พ.ร.บ.การพนัน พ.ศ. 2478

คำถามว่า พนันออนไลน์ มาตราไหนในกฎหมายไทยใช้เอาผิด ทีมงาน we88thai.co ตอบบรรทัดแรกเลยว่า กฎหมายหลักที่ตำรวจไทยยังใช้ในปี 2569 คือ พระราชบัญญัติการพนัน พุทธศักราช 2478 ร่วมกับ พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2560 ตัวบทพนันปี 2478 มีทั้งหมด 17 มาตรา โดยมาตราที่ใช้บ่อยกับเคสออนไลน์คือ มาตรา 4, มาตรา 4 ทวิ, มาตรา 5, มาตรา 6, มาตรา 12 (ผู้เล่น) และ มาตรา 12 ทวิ (ผู้จัดเป็นธุรกิจ) ตามด้วย มาตรา 14 ทวิ สำหรับคนที่โฆษณาชักชวน หน้านี้คือรายการมาตราที่เจอบ่อย พร้อมโทษจำ-ปรับและคำอธิบายสั้น ๆ ว่าศาลตีความให้ครอบคลุมออนไลน์อย่างไร ตรวจสอบจากตัวบทและคำพิพากษาฎีกา ณ วันที่ตรวจสอบ 5 พฤศจิกายน 2569 เนื้อหาเพื่อความเข้าใจทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายรายคดี สำหรับผู้มีอายุ 18 ปีขึ้นไป

พ.ร.บ.การพนัน 2478 ถูกเขียนก่อนยุคอินเทอร์เน็ตเกือบ 60 ปี แต่ยังเป็นกฎหมายหลักจนถึงวันนี้ เพราะร่างฉบับใหม่ของ กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ยังไม่ผ่านสภา ภาพรวมทั้งหมดของหมวดนี้ดูได้ที่หน้าแม่ กฎหมายการพนันไทย หากต้องการคำตอบสั้นว่า "พนันออนไลน์ผิดกฎหมายไหม" อ่านที่ พนันออนไลน์ผิดกฎหมายหรือไม่ และถ้าสงสัยว่าเคสจะถูกตีความอย่างไร อ่านนิยามการเล่นที่ อะไรนับเป็นการพนัน

พ.ร.บ.การพนัน 2478 ยังใช้กับพนันออนไลน์อยู่ไหม

ใช่ กฎหมายไม่ได้พูดคำว่า "อินเทอร์เน็ต" หรือ "ออนไลน์" ตรง ๆ เพราะเขียนตั้งแต่ 1 กุมภาพันธ์ 2478 แต่ ศาลฎีกา ตีความให้ครอบคลุม โดยยึดหลักที่ว่า การเดิมพันที่จัดเพื่อเอาทรัพย์สินกันระหว่างผู้เล่น ไม่ว่าจะเล่นต่อหน้าหรือเล่นผ่านเครือข่าย ก็เป็น "การเล่น" ตามมาตรา 4 เช่นกัน คำพิพากษาฎีกา 7268/2561 และ 4690/2551 เป็นสองแนวที่อ้างบ่อย ชี้ชัดว่าเล่นไฮโล แทงบอล บาคาร่า หรือหวยผ่านเว็บ ก็ผิด พ.ร.บ.การพนัน 2478 เหมือนกันกับที่เล่นในบ่อน

ในทางปฏิบัติ เจ้าหน้าที่จะตั้งข้อหา "ร่วมกันเล่นการพนันโดยไม่ได้รับอนุญาต" ตามมาตรา 4 กับมาตรา 12 และเพิ่มข้อหา พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2560 มาตรา 14 สำหรับกรณีที่ใช้ระบบคอมพิวเตอร์นำข้อมูลผิดกฎหมายเข้าสู่ระบบ ส่วนเจ้าของเว็บ แอดมิน หรือผู้คุมโต๊ะในแชต จะถูกเพิ่มมาตรา 12 ทวิ ซึ่งโทษหนักกว่าผู้เล่นทั่วไป ประเด็นที่ควรรู้คู่กันคือ บัญชีม้าที่รับเงินให้เว็บพนัน เสี่ยงโดนอายัดตามแนวทางที่อธิบายไว้ในหน้า บัญชีธนาคารกับพนันออนไลน์

มาตรา 4 และ มาตรา 4 ทวิ: อะไรนับว่าเป็นการพนัน

มาตรา 4 เป็นมาตรา "หัวใจ" ของกฎหมาย ระบุว่า ผู้ใดจัดให้มีการเล่น หรือเข้าเล่น หรือเข้าพนันในการเล่นตามบัญชี ก. ท้ายพระราชบัญญัติ หรือการเล่นซึ่งมีลักษณะคล้ายกัน หรือการเล่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง โดยไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงาน ให้ถือว่าผิดกฎหมาย ทั้งคนที่เป็นเจ้ามือและคนที่เข้าไปร่วมเล่น กฎหมายไม่แยกว่าผู้ชนะหรือผู้แพ้ ถ้าร่วมวงพนันคือครบองค์ประกอบความผิดแล้ว

มาตรา 4 ทวิ ขยายต่อว่า การเล่นในบัญชี ข. หรือการเล่นที่คล้ายกับบัญชี ข. ถ้าทำโดยไม่ได้รับอนุญาต ก็ผิดเช่นกัน บัญชี ก. คือพนันที่ "ห้ามเด็ดขาด" (เว้นแต่จะออก พระราชกฤษฎีกา อนุญาตเฉพาะเรื่อง) ส่วนบัญชี ข. คือพนันที่โดยปกติเล่นได้เมื่อมี เจ้าพนักงานผู้ออกใบอนุญาต อนุญาต เช่น ชกมวย ชนไก่ แข่งม้า สลากกินแบ่ง สิ่งที่ควรเก็บเป็นหลักคิดคือ เว็บพนันออนไลน์แทบทั้งหมดไม่มีใครขอหรือได้รับอนุญาตได้ เพราะกฎกระทรวงและพระราชกฤษฎีกาที่มี ไม่ครอบคลุมรูปแบบ "เล่นผ่านเครือข่ายจากต่างประเทศ" จึงเข้าข่ายผิดตั้งแต่กดเข้าสมัคร

มาตรา 5 และ มาตรา 6: ข้อสันนิษฐานว่าเข้าร่วมเล่น

สองมาตรานี้สำคัญเพราะเป็น "ตัวเปลี่ยนภาระพิสูจน์" ในคดีจริง มาตรา 5 บอกว่า เมื่อเจ้าพนักงานเข้าตรวจค้นแล้วพบคนตั้งแต่ 2 คนขึ้นไปในสถานที่ที่กำลังเล่นการพนันโดยไม่ได้รับอนุญาต ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่า ทุกคนที่อยู่ในที่นั้น "ร่วมเล่น" ด้วย เว้นแต่จะพิสูจน์ได้เป็นอย่างอื่น นี่เป็นเหตุผลที่คนนั่งดูวงพนันตามที่คุยกันในเน็ตว่า "ไม่ได้เล่น นั่งเฉย" ยังถูกจับได้

มาตรา 6 ไปไกลกว่านั้นอีกคือ สันนิษฐานถึง เจ้าของบ้าน เจ้าของสถานที่ หรือผู้ดูแลสถานที่ที่ยอมให้คนมาเล่นพนัน ให้ถือว่ามีส่วนรู้เห็น เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าไม่เกี่ยวข้อง ในบริบทออนไลน์ แนวตีความคือ แอดมินกลุ่มลับ เจ้าของเพจที่เอาลิงก์ไปแปะ หรือเจ้าของเซิร์ฟเวอร์ที่ให้เว็บพนันเช่าใช้ อาจถูกใช้หลักเดียวกันมาเอาผิด ถ้ามีพยานหลักฐานว่ารู้เห็นเรื่องการใช้งาน

มาตรา 7: ใบอนุญาต อายุ 20 ปี และเหตุที่เว็บออนไลน์ "ขออนุญาตไม่ได้"

มาตรา 7 กำหนดเงื่อนไขของการขอใบอนุญาตจัดการเล่นพนันหรือเข้าเล่น ผู้ขอต้องเป็นบุคคลธรรมดา ต้องมีอายุไม่ต่ำกว่า 20 ปีบริบูรณ์ และต้องไม่เป็นผู้มีความประพฤติเสื่อมเสียหรือเคยต้องโทษตาม พ.ร.บ.นี้ การขอต้องยื่นที่เจ้าพนักงานในพื้นที่ (ส่วนใหญ่คือนายอำเภอหรือผู้บัญชาการตำรวจนครบาล) และระบุรูปแบบการเล่นให้ชัด

เหตุที่พูดได้ว่าเว็บพนันออนไลน์ "ขออนุญาตไม่ได้" คือ ผู้ขอเป็นเว็บหรือบริษัทต่างประเทศ ไม่ใช่บุคคลธรรมดาตามมาตรา 7 รูปแบบการเล่นไม่ใช่สิ่งที่กฎกระทรวงหรือพระราชกฤษฎีกาฉบับใดกำหนดไว้ และไม่มีพื้นที่ที่จะจัดตั้งกายภาพในไทย ประกอบกันจึงทำให้ตัว "เว็บออนไลน์" กลายเป็นผู้จัดให้มีการเล่นโดยไม่ได้รับอนุญาตโดยอัตโนมัติ และเข้าข่ายมาตรา 4 + มาตรา 12 ทวิ อย่างเลี่ยงไม่ได้

มาตรา 9, 9 ทวิ, 9 ตรี: สลาก สวีป หวยเถื่อน และเลขออนไลน์

บล็อกมาตรา 9 ควบคุมเฉพาะ "สลาก" ทุกชนิด มาตรา 9 ห้ามจัดให้มีการเล่นสลากกินแบ่งหรือสลากอื่นที่คล้ายกัน เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากรัฐ มาตรา 9 ทวิ ห้ามจำหน่ายและซื้อ สลากกินรวบ หรือสลากที่ออกรางวัลโดยอาศัยผลสลากกินแบ่งของรัฐ (คือ "หวยเถื่อน" และ "หวยใต้ดิน" ในภาษาทั่วไป) ส่วนมาตรา 9 ตรี ห้ามนำสลากต่างประเทศเข้ามาเสนอขายในราชอาณาจักร

ในโลกออนไลน์ บล็อกนี้คือกฎหลักที่จับเว็บหวยออนไลน์ เว็บแทงหวยหุ้น แทงเลขลาว หรือแพลตฟอร์มเลข 3 ตัว 2 ตัว เพราะพฤติกรรม "ออกรางวัลโดยอาศัยสลากกินแบ่งของรัฐ" ตรงกับนิยามของมาตรา 9 ทวิ โดยไม่ต้องถกเถียง แม้เว็บจะอ้างว่าจดทะเบียนที่ประเทศอื่น เมื่อผู้เล่นกดในไทย ก็ถือว่าสถานที่กระทำความผิดอยู่ในไทย

มาตรา 10 (ริบของกลาง) และ มาตรา 11 (เพิกถอนใบอนุญาต)

สองมาตรานี้เป็นเครื่องมือเสริม มาตรา 10 ระบุให้ ทรัพย์สินและอุปกรณ์ที่ใช้หรือมีไว้เพื่อใช้ในการพนัน ซึ่งถูกจับกุม ให้ริบเสียทั้งสิ้น และกฎหมายใช้คำว่า "ริบเสีย" แบบเด็ดขาด แม้สิ่งนั้นจะไม่ใช่ของผู้กระทำผิดก็ตาม ในคดีออนไลน์ ของกลางที่เจอบ่อยคือโทรศัพท์มือถือ โน้ตบุ๊ก เครื่องคอมพิวเตอร์ที่เปิดเว็บ และบัญชีธนาคารที่ใช้โอน ซึ่งศาลสั่งริบตามแนวที่ ราชกิจจานุเบกษา ลงประกาศไว้

มาตรา 11 ให้อำนาจเจ้าพนักงานผู้ออกใบอนุญาตเพิกถอนใบอนุญาตที่ออกไปแล้ว ถ้าผู้รับใบอนุญาตฝ่าฝืนเงื่อนไข หรือกระทำผิดตาม พ.ร.บ.นี้ มาตรานี้ใช้กับพนันที่มีใบอนุญาตจริง เช่น สนามม้า สนามชนไก่ บ่อนแข่ง ไม่ได้ใช้โดยตรงกับเว็บออนไลน์ (เพราะเว็บไม่มีใบอนุญาตตั้งแต่แรก) แต่คู่กับมาตรา 10 แสดงเจตนาของกฎหมายว่า การพนันต้องถูกดูแลจาก รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ตามอำนาจที่กฎหมายกำหนด

มาตรา 12 และ มาตรา 12 ทวิ: โทษหลักของผู้เล่นและผู้จัด

มาตรา 12 เป็นมาตราที่ใช้ลงโทษจริงในคดีพนันเกือบทุกคดี แบ่งเป็นสองวงเล็บ มาตรา 12(1): เล่นหรือเข้าเล่นการพนันในบัญชี ก. ข้อ 1 ถึง 16 โดยไม่ได้รับอนุญาต ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ 3 เดือนถึง 3 ปี และปรับตั้งแต่ 500 ถึง 5,000 บาท (เป็นโทษทั้งจำทั้งปรับ ไม่ใช่ "หรือ") ส่วนมาตรา 12(2): การพนันอื่นนอกบัญชี ก. ข้อ 1-16 (รวมถึงบัญชี ข. และการพนันที่คล้ายกัน) ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 2,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

มาตรา 12 ทวิ เป็นข้อเพิ่มโทษสำหรับผู้จัดที่ทำเป็นธุรกิจ จัดเป็นประจำ หรือจัดโดยมีเครื่องเล่นพนัน แนวตีความที่เห็นข้ามแหล่งคือ เพิ่มโทษของมาตรา 12 ขึ้นเป็นประมาณ 2 เท่า นี่คือมาตราที่ตำรวจใช้ตั้งข้อหา เจ้าของเว็บพนันออนไลน์ แอดมินโต๊ะไฮโล หรือคนที่เปิดเว็บแทงบอลเป็นประจำ ซึ่งโทษแรงกว่าผู้เล่นทั่วไปชัดเจน และศาลมักพิพากษาให้จำคุกจริง ไม่รอลงอาญา

มาตรา 14 ทวิ: โฆษณา ชักชวน และขายสลากกินรวบ

มาตรานี้คือมาตราที่ชาวเน็ตอาจคาดไม่ถึง มาตรา 14 ทวิ ระบุว่า ผู้ใดจัดให้มีการเล่นสลากกินรวบ หรือขาย โฆษณา ประกาศ ชักชวน ให้ซื้อสลากกินรวบ หรือสลากอย่างอื่นซึ่งออกรางวัลโดยอาศัยผลสลากกินแบ่งของรัฐ ต้องระวางโทษเช่นเดียวกับผู้กระทำผิดตามมาตรา 12 แปลตรง ๆ คือ คนที่แชร์ภาพ ลงโพสต์ชักชวน หรือเป็น affiliate เว็บหวย มีโทษเท่ากับคนที่ "จัด" ให้มีการเล่น

ในทางปฏิบัติ เจ้าหน้าที่ใช้มาตรา 14 ทวิ ร่วมกับ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ 2560 ตั้งข้อหากับคนที่โพสต์ลงเฟซบุ๊ก อินสตาแกรม หรือทวิตเตอร์ชักชวนเพื่อนเล่นหวยออนไลน์หรือบอลออนไลน์ โดยเฉพาะถ้ามีลิงก์พาไปสมัครและได้ค่าคอมฯ รายกรณีที่เคยเห็นในข่าว ทั้งโทษปรับและจำคุกตามมาตรา 12(1) หรือ 12(2) ขึ้นกับว่าสลากกินรวบนั้นอยู่ในบัญชี ก. หรือไม่

มาตรา 15 (สินบนนำจับ) และ มาตรา 16 / 16 ทวิ (ภาษีการพนัน)

มาตรา 15 เป็นแรงจูงใจที่กฎหมายให้กับคนที่แจ้งเบาะแส สินบนนำจับ จะจ่ายจากค่าปรับที่ได้รับชำระ โดยไม่เกินกึ่งหนึ่งของค่าปรับ (ประมาณ 50%) ทำให้คดีพนันมีแรงจูงใจมากที่คนในวงจะสลับมาเป็นผู้แจ้ง ในคดีออนไลน์ แนวที่พบคือลูกค้าเก่าที่ถูกโกงเงิน หรือหุ้นส่วนที่แตกคอกัน กลายเป็นผู้แจ้งเบาะแสเพื่อหวังส่วนแบ่ง

มาตรา 16 และ 16 ทวิ เป็นด้าน "ภาษีการพนัน" กำหนดว่าค่าธรรมเนียมและภาษีจากผู้รับใบอนุญาตพนัน (เช่น สนามม้า สนามชนไก่ สนามมวย) ให้ส่งเป็นรายได้แผ่นดิน และบางส่วนเป็นรายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาษีนี้ "ไม่" ครอบคลุมเว็บพนันออนไลน์ เพราะเว็บไม่มีใบอนุญาตตั้งแต่แรก ใครที่อ้างว่าจ่ายภาษีให้รัฐไทยแล้วจึงถูกกฎหมาย คืออ้างผิด ๆ

ตารางเทียบ: พนันออนไลน์แต่ละพฤติกรรม → มาตรา → โทษ

สรุปเป็นตารางให้เห็นภาพในหน้าเดียวว่า แต่ละพฤติกรรมที่พบในโลกพนันออนไลน์ เข้ามาตราไหนและมีโทษสูงสุดเท่าไร (ตัวเลขอ้างอิงจากตัวบทที่ ราชกิจจานุเบกษา ลง และคำอธิบายของ กรมการปกครอง)

หากถูกจับและอยากรู้ลำดับหลังการจับกุม อ่านต่อที่หน้า โดนจับการพนัน เสียค่าปรับเท่าไหร่ ส่วนความเปลี่ยนแปลงล่าสุด ของร่างกฎหมายฉบับใหม่ดูที่ แก้ไขล่าสุด พ.ร.บ.การพนัน

เรื่องที่สับสนบ่อยกับคำว่า ลักลอบเล่นการพนัน มาตรา ไหน

คำว่า ลักลอบเล่นการพนัน มาตรา ไหน เป็นคำที่คนค้นบ่อย เพราะ พ.ร.บ.การพนัน 2478 ไม่ได้บัญญัติศัพท์ว่า "ลักลอบ" ตรง ๆ คำนี้เป็นภาษาทั่วไปของตำรวจและสื่อ หมายถึง การเล่นการพนันโดยไม่ได้รับอนุญาต ซึ่งตามกฎหมายคือฐานตามมาตรา 4 (บัญชี ก.) หรือมาตรา 4 ทวิ (บัญชี ข.) แล้วแต่ประเภทการพนัน และลงโทษตามมาตรา 12 ประเด็นอีกข้อที่คนถามคือ หนี้พนันเรียกคืนได้ไหมตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 853 คำตอบคือ "ไม่ได้" เพราะเป็นหนี้จากการพนันที่ขัดต่อกฎหมาย ศาลไม่บังคับให้

อีกเรื่องที่สับสนคือ เคยมีทนายในเว็บถาม-ตอบอ้างว่ามี "มาตรา 5 ทวิ" รองรับพนันออนไลน์โดยเฉพาะ และระบุโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี ปรับไม่เกิน 60,000 บาท ทีมงานตรวจตัวบทฉบับรวมแก้ไขที่ 8 ใน ราชกิจจานุเบกษา และฉบับที่ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ใช้อ้างอิง ไม่พบมาตรา 5 ทวิ ที่มีเนื้อหาตามคำอ้างนั้น จึงถือว่าเป็น DATA UNAVAILABLE ณ 5 พฤศจิกายน 2569 เราขอเลี่ยงไม่ใช้ตัวเลขนี้เป็นอ้างอิง และยึดเฉพาะมาตรา 4, 12, 12 ทวิ และ 14 ทวิ ที่ตัวบทรองรับจริง

สรุปมาตราสำคัญกับการพนันออนไลน์ แบบท่องได้

ถ้าต้องจำเพียงไม่กี่มาตรา เอาตามลำดับนี้ มาตรา 4 คือ "เล่น/เข้าเล่น" โดยไม่ได้รับอนุญาต มาตรา 12 คือ "โทษ" ของการผิดมาตรา 4 (ผู้เล่น 3 เดือน-3 ปี 500-5,000 บาท หรือไม่เกิน 2 ปี 2,000 บาท) มาตรา 12 ทวิ คือ "โทษเพิ่ม" ของผู้จัด มาตรา 14 ทวิ คือ "โทษโฆษณาและชักชวน" มาตรา 9 ทวิ คือ "โทษหวยเถื่อน/สลากกินรวบ" มาตรา 10 คือ "ริบของกลาง" และมาตรา 5 คือ "สันนิษฐานว่าร่วมเล่น" ส่วนคู่หูขาดไม่ได้ของเคสออนไลน์คือ พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2560 มาตรา 14 (นำเข้าข้อมูลผิดกฎหมาย) และ พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน สำหรับบัญชีม้า

ร่าง พ.ร.บ.การพนันฉบับใหม่ของกรมการปกครอง ที่กำลังยกร่าง เสนอเพิ่มโทษผู้เล่น ผู้จัด และผู้คุมระบบขึ้นสูงสุดราว 7-12 ปี พร้อมเพิ่มฐานความผิดสำหรับเว็บออนไลน์โดยตรง — ยังเป็นร่าง ยังไม่มีผลบังคับใช้ ณ 5 พฤศจิกายน 2569 ติดตามความคืบหน้าที่หน้า การแก้ไขล่าสุด ก่อนปรับพฤติกรรมตามข่าว

คำถามที่พบบ่อย

แหล่งอ้างอิง

• สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา — พระราชบัญญัติการพนัน พุทธศักราช 2478 (ฉบับรวมแก้ไข)
• คลังความรู้ ม.สงขลานครินทร์ — ภาคผนวก 2 พ.ร.บ.การพนัน 2478 ฉบับรวมแก้ไขที่ 8
• กรมการปกครอง — คำอธิบายสรุปสาระสำคัญ พ.ร.บ.การพนัน 2478
• วิกิพีเดียภาษาไทย — พระราชบัญญัติการพนัน พ.ศ. 2478
• Thaipublica — พ.ร.บ.การพนัน 2478 มือเล็กอุดตูดใหญ่ 17 มาตรา
• Legardy — กฎหมายการพนัน: บัญชี ก./ข. และโทษผู้เล่นเทียบผู้จัด
• Dailynews — เปิดโทษมาตรา 12(2) จัด/เล่น/โฆษณาพนัน
• Naewna — หวยเถื่อนผิดมาตรา 12 จำคุก 3 เดือน-3 ปี
• Thansettakij — ร่าง พ.ร.บ.การพนันฉบับใหม่ของกรมการปกครอง

อ่านต่อในหมวดนี้